حسين بن حسن خوارزمي
مقدمة 22
شرح فصوص الحكم
مصحح در آغاز مصمم بود كه اختلاف نسخ و مقدمهء نسخهء گنج بخش را در پايان هر صفحه بياورد ، و لكن بدليل وجود اختلافات فاحش در برخى از مواضع ، و افتادگيهاى نسخهء گنج بخش و يا وجود برخى مطالب در نسخهء مزبور - كه عدم آن مطالب از كمال نسخهء اساس نمىكاهد - ما را بر آن داشت كه در پاورقىها فقط به ضبط نشانى سور و آيات قرآن كريم و نسخه بدلهاى جزئى بسنده كنيم و جميع نسخه بدلها را بعد از متن بياوريم . اما در تصحيح متن فصوص الحكم چه نسخهء قاهره و چه نسخهء گنج بخش كافى نمىنمود ، از اين رو مصحح متن فصوص را با نسخه مصحح آقاى دكتر ابو العلاء عفيفى مقابله كرد و دو نكته زير را ملحوظ و منظور كرد : اوّلا اينكه متن فصوص الحكم بر اساس دو نسخهء مزبور در برخى موارد با متن مصحح آقاى عفيفى فرق داشت ، بطورى كه شارح با توجه به فرق مزبور به شرح متن پرداخته بود . مصحح در اين گونه موارد ضبط دو نسخهء مزبور را بارتباط ترجمه و شرح آن حفظ كرد . ثانيا اينكه متن فصوص بر اساس دو نسخهء مزبور غلطات و سقطاتى داشت . در اين صورت مصحح نواقص متن را از روى متن فصوص الحكم ، طبع آقاى عفيفى بر طرف كرد . رسم الخط هر دو نسخه از ويژگى خاصى برخوردار نبود جز آن كه « چ » به صورت « ج » و « گ » به صورت « ك » كتابت شده بود ، و نيز برخى از كلمات بر سر هم نوشته شده بود كه ما هيأت امروزى و معمول را برگزيديم و در اين چاپ رسم الخط رايج فارسى را رعايت كرديم . و ارقامى كه بين [ ] با علامت اختصارى « ر » و « پ » در متن نموده شده ، نمايندهء پايان روى و پشت اوراق نسخهء قاهره است . استدراك 1 : قيصرى و خوارزمى از پس مطالعه و بررسى شرح خوارزمى دريافتم كه ميان شرح وى بر فصوص الحكم و شرح شرف الدّين داود قيصرى متوفاى 751 هجرى شباهتهاى زيادى